Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2016

Χλόη Κουτσουμπέλη, Αν κάποτε βρεθείς

Αν κάποτε βρεθείς

[Ενότητα Τα γυάλινα σπίτια]

Αν κάποτε βρεθείς σε ξένη γη
χειμώνα με ομίχλη
και την υγρασία ψόφιο όρνεο
κάτω απ' το σακάκι
διασχίζεις έρημα χωράφια
και συναντάς μόνο σκιάχρα
που ριγούνε στο σκοτάδι
και δεν υπάρχει δρόμος
ούτε κορμί
ούτε ένα γερό κονιάκ παρηγοριάς
να τονώσει τα κόκαλα που τρίζουν
θυμήσου πως σε θυμάμαι
πως πλέκω τις ίνες μεταξύ τους
τα νήματα δένω του χρόνου
υφαίνω το κόκκινο χαλί
στην ζεστή κουζίνα
με την χύτρα να κοχλάζει
το ξύλινο τραπέζι
την σούπα, το τυρί και το ψωμί
και κάθισε ξανά απέναντι
αφού το μόνο σπίτι
που μοιράζονται δυο άνθρωποι ποτέ
είναι η μνήμη.

Από τη συλλογή Οι ομοτράπεζοι της άλλης γης (εκδ. Γαβριηλίδης, 2016) της Χλόης Κουτσουμπέλη

Παρασκευή, 8 Μαρτίου 2013

Ζωή Καρέλλη, Η άνθρωπος



John Lennon, Woman (album: Double fantasy (1980))

Η άνθρωπος

Εγώ γυναίκα, η άνθρωπος,
ζητούσα το πρόσωπό Σου πάντοτε,
ήταν ως τώρα του ανδρός
και δεν μπορώ αλλιώς να το γνωρίσω.

Ποιος είναι και πώς
πιο πολύ μονάχος,
παράφορα, απελπισμένα μονάχος,
τώρα, εγώ ή εκείνος;
Πίστεψα πως υπάρχω, θα υπάρχω,
όμως πότε υπήρχα δίχως του
και τώρα,
πώς στέκομαι, σε ποιο φως,
ποιος είναι ο δικός μου ακόμα καημός;
Ω, πόσο διπλά υποφέρω,
χάνομαι διαρκώς,
όταν Εσύ οδηγός μου δεν είσαι.

Πώς θα ιδώ το πρόσωπό μου,
την ψυχή μου πώς θα παραδεχτώ,
όταν τόσο παλεύω
και δεν μπορώ ν' αρμοστώ.

«Ότι δια σου αρμόζεται
γυνί τω ανδρί.»

Δεν φαίνεται ακόμα το τραγικό
του απρόσωπου, ούτε κι εγώ
δεν μπορώ να το φανταστώ ακόμα, ακόμα.
Τι θα γίνει που τόσο καλά,
τόσο πολλά ξέρω και γνωρίζω καλλίτερα,
πως απ' το πλευρό του δεν μ' έβγαλες.

Και λέω πως είμαι ακέριος άνθρωπος
και μόνος. Δίχως του δεν εγινόμουν
και τώρα είμαι και μπορώ
κι είμαστε ζεύγος χωρισμένο, εκείνος
κι εγώ, έχω το δικό μου φως,
εγώ ποτε, σελήνη,
είπα πως δεν θα βαστώ απ' τον ήλιο
κι έχω τόσην υπερηφάνεια
που πάω τη δική του να φτάσω
και να ξεπεραστώ, εγώ,
που τώρα μαθαίνομαι και πλήρως
μαθαίνω πως θέλω σ' εκείνον ν' αντισταθώ
και δεν θέλω από κείνον τίποτα
να δεχτώ και δεν θέλω να περιμένω.

Δεν κλαίω, ούτε τραγούδι ψάλλω.
Μα γίνεται πιο οδυνηρό το δικό μου
ξέσκισμα που τοιμάζω,
για να γνωρίσω τον κόσμο δι' εμού,
για να πω το λόγο δικό μου,
εγώ που ως τώρα υπήρξα
για να θαυμάζω, να σέβομαι και ν' αγαπώ,

εγώ πια δεν του ανήκω
και πρέπει μονάχη να είμαι,
εγώ, η άνθρωπος.

Από τη συλλογή Αντιθέσεις (1957) της Ζωής Καρέλλη

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

Τρίτη, 26 Φεβρουαρίου 2013

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Για ευνόητους λόγους

Για ευνόητους λόγους

Ο κόσμος μοιάζει με θηριοτροφείο.

Στην κυριολεξία, μαφιόζικες τακτικές
βρίσκουν εφαρμογή στο ευυπόληπτο σπίτι τους.
Γιατί ανάμεσά τους υπάρχουν οι καταπιεστές
και οι καταπιεζόμενοι.
Για ευνόητους λόγους, όσα φρικτά
συμβαίνουν στο σπίτι τους κανείς δεν τα μαθαίνει.

Από την ποιητική συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (εκδ. Σαιξπηρικόν, Νοέμβριος 2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Σχόλιο ανθολόγου: 

Μ' αυτό το ωραίο μικρό κοινωνικό γραπτό της Αλεξάνδρας Μπακονίκα τελειώνει η παρουσίαση/πρόγευση της πιο πρόσφατης συλλογής της. Υπενθυμίζω ότι κυκλοφόρησε στα τέλη του 2012 από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν του ποιητή Γιώργου Αλισάνογλου, είναι εξαιρετική και υπάρχει σε όλα τα καλά βιβλιοπωλεία. Επομένως, αξίζει τον κόπο να την αποκτήσετε για να απολαύσετε ποιήματα υψηλού επιπέδου, αν είστε λάτρεις της ποίησης. Κι αν δεν είστε, καιρός να γίνετε με αφορμή «το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων». 

Από τώρα κλείνω ραντεβού με την Αλεξάνδρα για την επόμενη συλλογή της που θέλω να πιστεύω ότι δεν θ' αργήσει πολύ. Τότε θα επανέλθω στην τρέχουσα συλλογή για δημοσίευση ακόμη περισσότερων ποιημάτων. Στο ενδιάμεσο θα συμπεριλάβω τα κατά τη γνώμη μου καλύτερα ποιήματα της συλλογής του 2012 στην ανθολογία μου στο Translatum ώστε να μπορούμε να τα διαβάζουμε διαδικτυακά για πολλά χρόνια. 

Αλεξάνδρα, σ' ευχαριστώ για την περίσσια συγκίνηση που μου προκάλεσες με τα γραπτά αυτού του βιβλίου σου. Ανέβασες πολύ ψηλά τον πήχη της ποίησης της ιδιαίτερης πατρίδας μας, πράγμα αφενός παρήγορο στους χαλεπούς καιρούς μετριότητας και παρακμής που ζούμε αφετέρου καθοριστικό και απαιτητικό για την περαιτέρω πορεία σου στα γράμματα. Ωστόσο, ως άνθρωπος και λογοτέχνις με έχεις πείσει απόλυτα εδώ και χρόνια ότι το πρόσκαιρο και το «πιασάρικο» ουδόλως σ' ενδιαφέρουν, ότι μιλάς μόνο αν έχεις κάτι αξιόλογο να πεις και ότι εκδίδεις όταν έχεις κάτι αξιόλογο να γράψεις, άρα δεν έχω αμφιβολίες για την ποιότητα των μελλοντικών γραπτών σου. Ως το επόμενο βιβλίο σου, λοιπόν, δεν έχω παρά να σου ευχηθώ να είσαι γερή και δυνατή για να καταφέρνεις πάντα να καταγράφεις καίρια και εύστοχα τις φωτοσκιάσεις των ανθρώπινων χαρακτήρων γύρω μας σε κάθε τους έκφανση. Είμαι σίγουρη ότι τις ίδιες ευχές σού δίνουν και όλοι οι γνωστοί και άγνωστοι αναγνώστες του ιστολογίου μου και όλοι οι αξιοπρεπείς αναγνώστες αυτής της χώρας. Σ' ευχαριστούμε και πάλι!

Κυριακή, 24 Φεβρουαρίου 2013

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Η ντουλάπα



Τελευταία φορά
[Παραγωγή: Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων]

Η ντουλάπα

Λαϊκή οικογένεια. Ο πατέρας ναυτεργάτης.
Όταν έμεινε χήρος έφερε γυναίκα και συζούσαν.
Τα παιδιά του -αγόρι και κορίτσι-
ήδη στο τέλος της εφηβείας.
Αποξένωση και κατήφεια υπήρχε στο σπίτι τους.
Το αγόρι, ένας θηριώδης
για το τίποτα ξυλοφόρτωνε την αδελφή του
και ύστερα την έκλεινε σε μια ντουλάπα.
Από την κακομεταχείριση λιποθυμούσε.

Δεκαετία του εξήντα.
Στην περιοχή ένας δρόμος μάς χώριζε. 

Από την ποιητική συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (εκδ. Σαιξπηρικόν, Νοέμβριος 2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Σχόλιο ανθολόγου: 

Κατά την άποψή μου, αυτό είναι το δυνατότερο γραπτό της πιο πρόσφατης συλλογής της Αλεξάνδρας Μπακονίκα και ένα από τα καλύτερα των ποιητών της Θεσσαλονίκης διαχρονικά. Ως άγρια ηθογραφία του τελευταίου μισού του 20ού αιώνα, το συγκεκριμένο ποίημα συγγενεύει «εξ αίματος» με ορισμένα από τα σπουδαία διηγήματα του βιβλίου «Άγριο βελούδο» (2008) της Μαρίας Κουγιουμτζή.

Θα προτιμούσα, βέβαια, να είχαμε λιγότερη κοινωνική βία και, ως εκ τούτου, λιγότερα αντίστοιχα λογοτεχνικά γραπτά, πλην όμως αυτό που λέω ουδόλως μπορεί να μειώσει την αξία του ποιήματος που δεν παύει να είναι συγκλονιστικό γιατί πραγματεύεται με ευγενή ρεαλισμό, αξιοπρέπεια και λιτότητα ένα από τα σημαντικότερα πανανθρώπινα προβλήματα από καταβολής κόσμου. Μπράβο, Αλεξάνδρα!

Σάββατο, 23 Φεβρουαρίου 2013

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Δεν εξαλείφεται



Βασίλης Δημητρίου, Μέσα σ' ένα τανγκό
(τραγούδι: Μαρινέλλα / δίσκος: Η πρόβα του νυφικού (1995))

Δεν εξαλείφεται

Ακόμη σε ποθώ
κι ένα ξεμυάλισμα με πιάνει.
Χαρισματική η έντονη προσωπικότητά σου
πέρα από καθετί μέτριο και τετριμμένο.
Συνδύαζες εξωστρέφεια, δυναμισμό
και μια καίρια ευαισθησία.

Ένα ξεμυάλισμα με πιάνει.
Το παρελθόν δεν εξαλείφεται
ούτε χειραγωγείται.

Από την ποιητική συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (εκδ. Σαιξπηρικόν, Νοέμβριος 2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2013

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Κάθε είδους



Γιώργος Μουζάκης (σύνθεση) & Αλέκος Σακελλάριος, Γιώργος Γιαννακόπουλος, Χρήστος Γιαννακόπουλος (στίχοι), Το μονοπάτι
(τραγούδι: Καίτη Μπελίντα, Ελένη Λαμπίρη (Έλσα Λάμπο) & Τρίο Κιτάρα (1952))

Κάθε είδους

Στη ζωή ένα γύρο να κάνεις
οι ματαιοδοξίες μπόλικες, κάθε είδους,
ακόμη και από ανθρώπους που δεν το περιμένεις,
διαλαλούν την πραμάτεια τους,
περιφέρουν την ευτέλειά τους.
Ματαιοδοξίες που δεν συμμαζεύονται,
επιθετικές, κακόβουλες.

Από την ποιητική συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (εκδ. Σαιξπηρικόν, Νοέμβριος 2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Τετάρτη, 20 Φεβρουαρίου 2013

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Τα κτυπήματα



Στέλιος Χρυσίνης, Απ' τα πολλά χτυπήματα
(μπουζούκι: Δημήτρης Στεργίου (Μπέμπης), τραγούδι: Αντώνης Γιαννακουδάκης (1956))

Τα κτυπήματα

Για ήττες και προδοσίες που πληθαίνουν
και απανωτά μου δίνουν κτυπήματα,
σε εγρήγορση βρίσκομαι
να εντοπίσω, να πετάξω από τους στίχους μου
μελοδραματισμούς, ασάφειες και μισές αλήθειες.

Από την ποιητική συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (εκδ. Σαιξπηρικόν, Νοέμβριος 2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Σάββατο, 16 Φεβρουαρίου 2013

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Ήττα



Αντώνης Βαρδής & Σαράντης Αλιβιζάτος, Μοναχικές γυναίκες
(τραγούδι: Ελένη Δήμου, Γλυκερία & Τάνια Τσανακλίδου 
δίσκος: Η Γλυκερία τραγουδάει Αντώνη Βαρδή (1996))

Ήττα

Ίσως επειδή ένιωσε οικειότητα
-το φιλικό γεύμα ήταν μόνο για γυναίκες-
μίλησε για ό,τι μύχιο τη βασάνιζε:
«Αξιολύπητη ήττα η μοναξιά μου.
Η χειρότερη ώρα είναι το πρωί,
η απελπισία κάνει κουμάντο.

Διαχειρίζομαι το πιο σκληρό,
διαχειρίζομαι τον πόνο της μοναξιάς.»

Από την ποιητική συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (εκδ. Σαιξπηρικόν, Νοέμβριος 2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Αλεξάνδρα Μπακονίκα

Παρασκευή, 15 Φεβρουαρίου 2013

Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Από πρώτο χέρι

Από πρώτο χέρι

Με αδρές γραμμές για τη χαρακιά
που πονάει:
Στις δουλειές που εργάστηκα υπάλληλος
αναλώθηκα από τη ρουτίνα και τη σκληρότητα.
Πήρα μαθήματα από ολέθριους,
μέχρι τελικής εξόντωσης ανταγωνισμούς.
Αναλώθηκα από την παγωνιά της βιοπάλης.
Έσφιξα τα δόντια ν' αντέξω το τέρας
που λέγεται πραγματικότητα.

Το τέρας στέκεται εκεί έξω ατρόμητο.

Από την ποιητική συλλογή το τραγικό και το λημέρι των αισθήσεων (εκδ. Σαιξπηρικόν, Νοέμβριος 2012) της Αλεξάνδρας Μπακονίκα

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Αλεξάνδρα Μπακονίκα