Κυριακή, 26 Ιουλίου 2009

Νίκος Γρηγοριάδης, Η λευτεριά είναι λευτεριά


Άκης Σμυρναίος (Αστραπόγιαννος) & Νίκος Καρβούνης - Στ' άρματα, στ' άρματα (Βροντάει ο Όλυμπος)* [τραγουδά ο Μίκης Θεοδωράκης]

[Από την ενότητα Το τελευταίο μήνυμα]

Η λευτεριά είναι λευτεριά

Έρχονται συχνά από βαθιά
κι έχουν εκείνο το ακαθόριστο του ανέμου.
Τα μαλλιά τού ενός να φεύγουν,
καπνός καραβιού προς τα πίσω,
κι ύστερα απλωμένα ασάλευτα στο χώμα,
μετά τον πυροβολισμό
.

Και το πράσινο γύρω να επιμένει.
Στέκομαι ασκεπής και προσκυνώ.

Ο άλλος, τα χέρια σε διάσταση - ένας σταυρός.
Και πέρα, άλλοι σταυροί και στη συνέχεια κρεμάλες.

Κι η μνήμη χλωρή
να φυσά καταπάνω μου ακατάπαυστα ανιστορώντας.
Τα λέμε πότε πότε με το φίλο μου τον Κώστα.
Οι νεότεροι μορφάζουν, πιστεύουν μόνο ό,τι βλέπουν.
Δε γνωρίζουν
πώς κινούνται τα φύλλα στο πυκνό το δάσος,
ποιος ανεβάζει την ασώπαστη θάλασσα
ή πώς μας βρίσκει η λευτεριά αδελφωμένους.

- Τα φύλλα απλώς κινούνται,
η θάλασσα ανεβαίνει
κι η λευτεριά, να, έτσι απλά, μας βρίσκει.


Από τη συλλογή Η φωτογραφία μαζί με το τελευταίο μήνυμα (1998)

* Σημείωση:

Στ' άρματα, στ' άρματα

To δημοφιλές αυτό τραγούδι γράφτηκε στα τέλη του 1942 από τον ποιητή και δημοσιογράφο Νίκο Καρβούνη (1880-1947) και μελοποιήθηκε από τον αντάρτη μουσικό Αστραπόγιαννο (Άκη Σμυρναίο). Ο Νίκος Καρβούνης γεννήθηκε στην Ιθάκη. Εργάστηκε σαν δημοσιογράφος σε αρκετές εφημερίδες και περιοδικά, όπως στο «Ριζοσπάστη», στην «Πρωΐα» και τους «Νέους Πρωτοπόρους». Μετέφρασε, για πρώτη φορά στην Ελλάδα, τα έργα των ποιητών Γουόλτ Γουίτμαν, Σέλεϊ, Πόε και Μαγιακόφσκι. Μαζί με τον Κώστα Βάρναλη εξέδιδε το φιλολογικό περιοδικό «Ηγησώ». Το 1912, συμμετείχε στους βαλκανικούς πολέμους σαν πολεμικός ανταποκριτής με το τάγμα των Επτανησίων Γαριβαλδινών. Το 1932 ήταν στέλεχος της «Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Διεθνής Εργατική Βοήθεια). Το 1936 εξορίστηκε στη Γαύδο από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Κατά τη γερμανοϊταλική κατοχή φυλακίστηκε στο στρατόπεδο της Λάρισας. Αμέσως μετά την αποφυλάκισή του, εντάχτηκε στο ΕΑΜ και ανέβηκε στο βουνό όπου ανέλαβε το Γραφείο Τύπου στην ΠΕΕΑ και το πρώτο ελεύθερο πρακτορείο ειδήσεων. Η προσφορά του στην Εθνική Αντίσταση ήταν σημαντική. Μεταξύ άλλων ανέλαβε σημαντικές αποστολές, για λογαριασμό του ΕΑΜ, στην Αγγλία, Αμερική, Γαλλία και Σοβιετική Ένωση.

Βροντάει ο Όλυμπος, αστράφτει η Γκιόνα,
μουγκρίζουν τ' Άγραφα, σείεται η στεριά.
Στ' άρματα, στ' άρματα, εμπρός στον αγώνα,
για τη χιλιάκριβη τη λευτεριά.

Ξαναζωντάνεψε τ' αρματολίκι,
τα μπράτσα σίδερο, φλόγα η ψυχή,
λουφάζουν έντρομοι οι ξένοι λύκοι
στην εκδικήτρα μας αντρίκια ορμή.

Ο Γοργοπόταμος στην Αλαμάνα
στέλνει περήφανο χαιρετισμό,
νέας ανάστασης χτυπά η καμπάνα,
μηνάν τα όπλα μας το λυτρωμό.

Σπάμε την άτιμη την αλυσίδα
που μας εβάραινε θανατερά,
θέλουμε λεύτερη εμείς πατρίδα
και πανανθρώπινη τη λευτεριά

Πηγή: arcadia.ceid.upatras.gr


Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα
- Νίκος Γρηγοριάδης
Δημοσίευση σχολίου