Πέμπτη, 13 Αυγούστου 2009

Ivan Larionov, Kalinka


Το 1860 ο Ιβάν Πέτροβιτς Λαριόνοφ γράφει μια αλέγρα καντάδα για μια επιθεώρηση που θ' ανέβαζε στην πόλη που ζούσε τότε, στο Σαρατόφ της νότιας Ρωσίας, ένα μεγάλο λιμάνι στον ποταμό Βόλγα.

Το γλυκύτατο αυτό τραγούδι αγαπήθηκε πολύ και δεν άργησε να συμπεριληφθεί στα κλασικά ρώσικα λαϊκά τραγούδια. Μέχρι και ομώνυμος χορός δημιουργήθηκε, που επίσης θεωρείται κλασικός στο είδος του. (wikipedia)

Το τραγούδι ούτε λίγο ούτε πολύ είναι καντάδα σ' ένα κορίτσι που ο τροβαδούρος το λέει «καλίνκα», χρησιμοποιώντας τη ρώσικη λέξη για το αειθαλές φυτό βιβούρνο, που ανθίζει μες στην καρδιά τού χειμώνα, μες στα χιόνια τού Φλεβάρη και γι' αυτό οι Αγγλοσάξονες το είπαν snowberry ή snowball tree. Όπως λέει ο φίλος μας ο Κώστας ο αμπελουργός (από το ιστολόγιό του είναι και η φωτογραφία τού φυτού), τα λευκά και ροζ άνθη τού βιβούρνου είναι αγαπημένος προορισμός των μελισσών τις ηλιόλουστες μέρες τού χειμώνα αλλά δεν αντέχει σε μεγάλο παγετό.

Πάμε τώρα 100 και βάλε χρόνια μετά από την εποχή που γράφτηκε το «Καλίνκα». Είναι Γενάρης του 1988, βρίσκομαι για μέρες στην Αθήνα, έχουμε κατέβει με συναδέλφους για δουλειά και ρωτάμε στο ξενοδοχείο (Novotel, στην πλατεία Βάθη) αν εκεί κοντά υπάρχει κάνα καλό μαγαζί με μουσική. Μας είπαν ότι υπήρχε κάποιο περίπου στο ύψος της Αχαρνών και μας διαβεβαίωσαν ότι δεν ήταν σκυλάδικο. Δεν θυμάμαι πια ποιο μαγαζί ήταν ούτε ποιοι συμμετείχαν στο κανονικό του πρόγραμμα (αρκετά σπουδαία ονόματα) γιατί υπήρχε μια επιδημία γρίπης και κάθε βράδυ έλειπαν οι μισοί τραγουδιστές. Αυτό που θυμάμαι ήταν πως το μαγαζί ήταν μεγάλο και ευχάριστο και ότι ουσιαστικά κράτησαν το πρόγραμμα μόνες τους δυο νέες τότε κοπέλες, αλλά ήδη γνωστές, και τραγούδησαν «την άμμο τής θάλασσας», δηλαδή από ελαφρό μέχρι βαρύ λαϊκό μαζί με τον Τάκη Μπίνη που εμφανιζόταν στο καθαρόαιμο λαϊκό κομμάτι του προγράμματος. Η μία ήταν η Ελένη Βιτάλη.

Η άλλη ήταν μια αιθέρια ύπαρξη με αέρινη κίνηση και με βαθιά μουσική αγωγή και κουλτούρα, με μια σοβαρότητα απίστευτη αλλά παράλληλα με μεγάλη γλύκα, και μας μάγεψε όλους από την πρώτη στιγμή. Και πάνω που θα σκεφτόταν κανείς ότι αυτό το λεπτοφτιαγμένο, ντελικάτο κορίτσι δεν θ' αντέξει να βγάλει όλο το πρόγραμμα και θα πέσει κάτω από την κούραση, στα μισά τού προγράμματος, μετά τις 12 τα μεσάνυχτα, ξαφνικά έσκυψε, σχεδόν κάθισε κάτω, όχι σε σκαλοπάτι αλλά σε βαθύ κάθισμα στον αέρα, κι άρχισε από κει χαμηλά που βρισκόταν να τραγουδάει ακαπέλα και σχεδόν ψιθυριστά τη ρώσικη καντάδα τού Λαριόνοφ για την καλίνκα, ένα αγαπημένο τραγούδι τής χώρας στην οποία γεννήθηκε. Σε κάθε στίχο ανασηκωνόταν, σπόνδυλο προς σπόνδυλο, και σε κάθε της κίνηση η ένταση της φωνής της ανέβαινε και οι νότες της κυμάτιζαν γύρω μας σαν τα νερά τού Βόλγα - ώσπου αυτή η φωνή, που όλο κυμάτιζε κι όλο ανέβαινε, ήρθε και γέμισε όλο το μαγαζί, όλος ο αέρας εκεί μέσα ήταν αυτή η φωνή που τίποτα δεν μπορούσε να την ανακόψει, και το κορίτσι έπαιρνε μια βαθιά αναπνοή κάπου κάπου κι ύστερα έκανε μια ατέλειωτη βουτιά στη μουσική και το ρυθμό της και μαζί της κι εμείς κρατούσαμε την ανάσα μας για να μη χάσουμε ούτε λέξη ούτε συλλαβή.

Το καταπληκτικό αυτό κορίτσι, το αερικό, που δεν θα ξεχάσω ποτέ στη ζωή μου ήταν, φυσικά, η Μαργαρίτα Ζορμπαλά που είχα τη χαρά να την ξανακούσω να λέει το «Καλίνκα» στην εκπομπή της ΝΕΤ «Στην υγειά μας» και ομολογώ ότι πολύ με συγκίνησε αυτή της η εμφάνιση. Θα παρατηρήσετε στο βίντεο ότι όλοι την ακούν μαγεμένοι και συμμετέχουν στο τραγούδι με πολύ ενθουσιασμό (και δεν είναι όποιοι κι όποιοι, όπως θα δείτε). Ωστόσο, θα πω ότι τότε που την πρωτάκουσα να λέει το τραγούδι, πριν από 20 πλέον χρόνια, ήταν ακόμα καλύτερη. Απολαύστε την:

Δημοσίευση σχολίου