Πέμπτη, 3 Σεπτεμβρίου 2009

Μίκης Θεοδωράκης & Μάνος Ελευθερίου, Το τρένο φεύγει στις οχτώ

Το τρένο φεύγει στις οχτώ

Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Στίχοι: Μάνος Ελευθερίου
Πρώτη εκτέλεση: Γιώργος Καπερνάρος

Το τρένο φεύγει στις οχτώ
ταξίδι για την Κατερίνη
Νοέμβρης μήνας δε θα μείνει
να μη θυμάσαι στις οχτώ
να μη θυμάσαι στις οχτώ
το τρένο για την Κατερίνη
Νοέμβρης μήνας δε θα μείνει

Σε βρήκα πάλι ξαφνικά
να πίνεις ούζο στου Λευτέρη
νύχτα δε θα 'ρθει σ' άλλα μέρη
να 'χεις δικά σου μυστικά
να 'χεις δικά σου μυστικά
και να θυμάσαι ποιος τα ξέρει
νύχτα δε θα 'ρθει σ' άλλα μέρη

Το τρένο φεύγει στις οχτώ
μα εσύ μονάχος έχεις μείνει
σκοπιά φυλάς στην Κατερίνη
μες στην ομίχλη πέντε οχτώ
μες στην ομίχλη πέντε οχτώ
μαχαίρι στη καρδιά σου εγίνη
σκοπιά φυλάς στην Κατερίνη

Από το έργο Τα λαϊκά (1970) με στίχους τού Μάνου Ελευθερίου

Είναι η κατάλληλη ώρα (περασμένες 8) για ν' ακούσουμε ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη και του 20ού αιώνα. Καιρό τώρα το φλερτάρω και το σιγοτραγουδώ αλλά δεν είχα βρει την εκτέλεση που ήθελα. Και τη βρήκα σήμερα.

Ο Μίκης Θεοδωράκης γράφει τα 12 τραγούδια αυτού του έργου το 1968. Η πρώτη ηχογράφησή τους γίνεται στο Παρίσι με ερμηνευτή τον Γιώργο Καπερνάρο. Ακολουθεί η δεύτερη ηχογράφησή τους την επόμενη χρονιά (1971) και πάλι στο Παρίσι με ερμηνευτές τη Μαρία Δημητριάδη και τον Αντώνη Καλογιάννη. Το 1974 ηχογραφούνται για πρώτη φορά στην Ελλάδα με ερμηνευτή τον Μανώλη Μητσιά και τον Λουκιανό Κηλαηδόνη στην ενορχήστρωση.

Δεν έχω ακούσει την εκτέλεση του Γιώργου Καπερνάρου.

Πρωτάκουσα το τραγούδια από τη Μαρία Δημητριάδη της οποίας τη φωνή υπεραγαπούσα. Ωστόσο, για κάποιον λόγο που τόσα χρόνια δεν έχω εντοπίσει δεν μου αρέσει ιδιαίτερα το τραγούδι όπως το είπε στην ηχογράφηση του 1971. Θαρρώ πως μου φταίει η ενορχήστρωση - οι στίχοι τού αγαπημένου μου Μάνου Ελευθερίου εκφράζουν έναν κρυφό λαϊκό καημό και η ηχογράφηση του 1971 δεν έπιασε τον παλμό τους και μας έδωσε ένα ελαφρό τραγούδι. Έλειπε και το μπουζούκι και το τραγούδι γινόταν σχεδόν μπελκάντο παρά τη στακάτη φωνή τής Δημητριάδη.

Το 1974, στην ηχογράφηση με τον Μητσιά, ο Κηλαηδόνης «επιστρατεύει» τον Κώστα Παπαδόπουλο και το μπουζούκι του και το τραγούδι παίρνει το πραγματικό του χρώμα. Όσο κι αν αγαπώ τον Μανώλη Μητσιά, πρέπει να πω ότι το τραγούδι είναι ερμηνευτικά καλύτερο με τη Δημητριάδη. Δηλαδή ο συνδυασμός των δύο ηχογραφήσεων θα μας έδινε περίπου το τέλειο. Δεν πειράζει. Κάθε εμπόδιο για καλό. Το τέλειο ήρθε αργότερα. :-)

Τώρα τελευταία πολύ βλογάμε τον Δημητράκη (Χβοροστόφσκι) απ' τη Σιβηρία σ' αυτό το ιστολόγιο, συχνά στο διαδίκτυο βλογάμε τους 3 τενόρους (Παβαρότι, Ντομίνγκο, Καρέρας) και πολλούς άλλους ξένους κλασικούς τραγουδιστές. Έχουμε κι εμείς, όμως, τους δικούς μας κι ας μην τους ξεχνούμε ενώ τους ξέρει όλη η υφήλιος.

Το 1986, λοιπόν, το έξοχο τραγούδι των Θεοδωράκη & Ελευθερίου βρίσκει την εκτέλεση που του άξιζε. Σε μια πρωτοφανή, για τα ελληνικά δεδομένα, συνάντηση γιγάντων ανταμώνουν: το δικό μας βαρύ πυροβολικό στο κλασικό τραγούδι, η σπουδαία μεσόφωνος Αγνή Μπάλτσα, οι επίσης αγαπημένοι μου Σταύρος Ξαρχάκος στην ενορχήστρωση και Κώστας Παπαδόπουλος στο μπουζούκι και η μουσική τού Βασίλη Τσιτσάνη, του Μάνου Χατζιδάκι, του Μίκη Θεοδωράκη και του Σταύρου Ξαρχάκου. Προκύπτει ένας υπέροχος δίσκος με έντεκα τραγούδια, ηχογραφείται στα τέλη τού 1985 από την Deutsche Grammophon και κυκλοφορεί με τον τίτλο Songs my country taught me (Τραγούδια που μου δίδαξε η πατρίδα μου). Ένα από τα τραγούδια τού δίσκου είναι το αποψινό μας.

Η Αγνή Μπάλτσα κρατά τους τόνους χαμηλούς και μισοφωτισμένους σαν αδιόρατο χάδι στην ψυχή και τις αισθήσεις μας, ο Σταύρος Ξαρχάκος θέλει τη μουσική να ψιθυρίζει, το μπουζούκι στα χέρια τού Κώστα Παπαδόπουλου συλλαβίζει κόμπο κόμπο τους στίχους τού Μάνου Ελευθερίου και τις νότες τού Μίκη Θεοδωράκη. Για τα δικά μου γράδα, ήρθε επιτέλους η τελειότητα που δικαιούνταν αυτό το τραγούδι. Συνιστώ να ανεβάσετε στο τέρμα την ένταση των ηχείων σας για να μη χάσετε ούτε μια ανάσα ούτε μια νότα. Πάμε, λοιπόν, συλλαβιστά-ψιθυριστά:

Δημοσίευση σχολίου