Πάνος Θασίτης, Ο Καραγκιόζης

[Από την ενότητα Πράγματα 2]

Ο Καραγκιόζης

Δεξιά το Σεράι αριστερά το καλύβι
στη μέση ο δρόμος
στο δρόμο το φανάρι
απ' το φανάρι κάτω η σκιά του
πίσω απ' το σκοτεινό βουβό πανί.
Οι θεατές χαμηλά στα καθίσματα στο δρόμο
τα λεωφορεία η Τροχαία
οι άνεργοι.

Ανάβει το φως∙
ο πρωταγωνιστής σηκώνεται μες στο κουτί του
βγαίνει
ακουμπά στο φανάρι
βγάζει το καρφί σπάνει το ξύλο
ξεκολλά το κεφάλι του
τ' ακουμπά κάτω, λύνει τα μέλη του
ένα-ένα.
Τότε το πανί γεμίζει μ' άλλους ίσκιους,
με χέρια και πόδια που κλαίνε.
Ανεβαίνει ανεβαίνει το αίμα
το Σεράι βουλιάζει
το καλύβι πλέει.

*

Όμως ο θεατρώνης φτάνει.
Σβήνει το φως
κολλά τα χέρια κολλά τα πόδια
κολλά το κεφάλι καρφώνει το ξύλο
ξεθάβει το Σεράι
κατεβάζει το καλύβι
πλένει τα αίματα
ανάβει πάλι το φως

«Άρχοντές μου!...»

Από τη συλλογή Πράγματα 2 - Αριθμοί (1962)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Νυχτερινό (από τη συλλογή «Δίχως κιβωτό»)

Νυχτερινό

Είμαστε δυο άνεμοι νυχτερινοί
Πουθενά πάνω σ' εμάς δε βρίσκεται ένας δρόμος
Ένα τέλος μια αρχή ένα σχήμα

Υποθέτοντας τους εαυτούς μας αγαπιόμαστε
Για τον τρόμο και τον ίλιγγο του αγνώστου μας
Για τη μοναχική συνάντησή μας πέρ' απ' το χνούδι του Κόσμου.
Αγάπη μου
Σεισμέ του νου μου.

Από τη συλλογή Δίχως κιβωτό (1951)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Πάνος Θασίτης

Πάνος Θασίτης, Νυχτερινό (από τη συλλογή «Σχιστολιθικά»)

[Από την ενότητα Σχιστολιθικά (1974-1979)]

Νυχτερινό

Φίλε, πώς βρέθηκες εδώ, πώς στριμώχτηκες
πώς σβήνεις.

Με τον καιρό, γίναν πολλά στον τόπο και σ' εσένα.
Μπορεί να μη θυμάσαι πια, ίσως να μη λογάριασες τι πλήρωνες
περνώντας τις στενές πύλες. Από χαντάκι σε χαντάκι
λιγόστευες ολοένα, κηλίδες κλέβαν την εικόνα
μέναν σημάδια στη φωνή, νεκρά κενά στο νου.
Με κάθε χιόνι, πέθαινε κι ένα κλαδί στο δέντρο.
Ήλιος και θάλασσα παίρναν πιο πολλά απ' όσα δίναν.

Τώρα τις νύχτες προσπαθείς να ξεφύγεις.
Παίζεις στα χέρια σου άχρηστα κλειδιά
χαλίκια κι όστρακα από νησιά καταποντισμένα.
Μυρίζοντας φύκια, ελεείς την ψυχή σου που λείπει.

*

Άφησε πια τη θάλασσα. Έχει τελειώσει.
Και το ποτάμι άλλαξε κοίτη. Κι ο κρότος π' ακούς κάθε βράδυ
είν' η ξερή λάσπη που σπάνει. Στην παλιά όχθη
στρέμματα καλαμιές χωρίς φωνή νερού
λίγα δέντρα και πεθαίνουν
γλώσσες της άμμου στεγνωμένες.

Τώρα τα καλοκαίρια καίγονται μακριά.
Το παράθυρο βλέπει στον αντικρινό τοίχο και πρέπει να συνηθίσεις.
Πηγαίνοντας απ' αυτό το τετράγωνο στ' άλλο τετράγωνο
ό,τι απόμεινε απ' τη ζωή σου.

Από τη συλλογή Σχιστολιθικά (1983)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Πάνος Θασίτης

Γιώργος Θέμελης, Επιστροφή

Επιστροφή

Από σκαλί σε σκαλί
Δε βρίσκω καιρό να σηκώσω κεφάλι
Να θυμηθώ κοιτάζοντας τον ουρανό

Δεν μπορώ να κινήσω το χέρι
Ν' αγγίξω τον καρπό τον πόνο μες στο δέρμα
Ο άνεμος περνά σφυρίζοντας μες από κορμούς
Χορδές σκονισμένα μαλλιά ακούρευτα όνειρα

Πουθενά δεν είναι σταμάτημα
Ακούς που ηχεί βαθειά το σώμα
Φωνάζει βοήθεια η λυγισμένη κραυγή

Το παλιωμένο σπίτι στέκει από συνήθεια
Πρέπει να πατώ στα δάχτυλα
Να μιλώ με τα μάτια
Μην ξυπνήσω τον ύπνο που κοιμάται
Θα φωνάξουν οι σωπασμένες φωνές
Θα γκρεμιστούν οι ψεύτικες κούκλες

Νύχτα θολή από ήσκιους που χόρτασαν αίμα

Να πατήσω επάνω σε πτώματα
Να περπατήσω επάνω στα δάκρυα
Με τα παλιά σχισμένα παπούτσια

Ας βγάλουμε από πάνω μας το μπαλωμένο πουκάμισο
Να ξαναγίνουμε ξυπόλητα παιδιά του δρόμου
Να ξαναγίνουμε γυμνά νεογέννητα νήπια
Ανάμεσα στα έκπληκτα αγαθά ζώα

Ατέλειωτο τραγούδι ο κόσμος
Μέσα στα μάτια ενός παιδιού
Ουράνια φτερά και χελιδόνια αντάμα
Ένα τραγούδι κρυμμένο στην καρδιά του νερού

Ο ουρανός
Μέσα στα πρόσωπα

Από τη συλλογή Γυμνό παράθυρο (1945)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Γιώργος Θέμελης

Γιώργος Θέμελης, Αλλιώς ωραίος

[Από την ενότητα Α'. Το δίχτυ των ψυχών]

Αλλιώς ωραίος

Αυτό που λέμε ο έρωτας, δεν είναι
Ο Έρωτας: ο Άγγελος με τ' ανοιχτά φτερά.

Αλλάζει όψη, μεταμορφώνεται,
Γίνεται ωραίος, αλλιώς ωραίος.

Δεν την αντέχεις την ομορφιά του.

Τα ζώα τον βλέπουν, κρύβονται
Στο δέρμα τους, σωπαίνουν τα πουλιά.

Τα σώματα σκεπάζονται τη σκιά τους.

Γίνεται αλλιώς ωραίος, φοβερά ωραίος,
Ως νάχει βγει απ' την έκλαμψη μιας πυρκαγιάς.

Δυνατός ως η θάλασσα, ως ο άνεμος.

Ισχυρός ως στήλη πυρός, ως όρος.

Μοναχικός ως ογκόλιθος, ως ακίνητος ποταμός.

Αθόρυβος ως ίσκιος πουλιού, ως χτύπος ονείρου.

Διαβρωτικός ως φλόγα, ως ποίημα, ως πυρετός.

Αναίσθητος ως λίθος, ως ξίφος γυμνό.

Άτεγκτος ως ζυγός, ζυγιάζοντας τα βάρη των ψυχών.

Από τη συλλογή Το δίχτυ των ψυχών (1965)

Αυτό είναι το δίδυμο ποίημα του «Αλλιώς ωραία» από την ίδια συλλογή τού Γιώργου Θέμελη.

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Γιώργος Θέμελης

Τόλης Νικηφόρου, Μήπως

Antoine de Villiers, Wings of Unity, Oil on canvas, 36 x 28 cm, 2006
Source: antoineart.com

μήπως

νύχτα αμίλητη που υφαίνεται
απ' τις θλιμμένες στάλες της βροχής
τόσο που κάπου κρύβεται το κόκκινο
σε κάποια μυστική πηγή ελλοχεύει
εκεί πυκνώνει η ανάσα του
σαν από θαύμα μήπως
και σπινθηρίσει κάποτε το φως

μήπως ανοίξει κάποια πόρτα ξαφνικά
χαμόγελο κρυφό στη σκοτεινιά
ένα χάδι
ο ήχος της φωνής της μήπως
η λάμψη από τα μάτια της
εκείνο το βελούδο των χεριών της

μήπως σκορπίσει κάποτε τριγύρω
θαμπή η μυρωδιά του ξύλου
με τη βαθιά κρυμμένη των βιβλίων
μεθυστικό
το ξεχασμένο άρωμά της
σαν από τα μπουμπούκια της γαρδένιας

μήπως η νύχτα γίνει εσύ
η νύχτα γίνει εγώ
και όνειρο

Αδημοσίευτο ποίημα (2008)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου - Άφυτος, 2

Claude Monet, Yellow and Lilac Water-Lilies, 1922 (oil on canvas - Toledo Museum of Art, Toledo, USA)
Source: monetalia.com

[Από την ενότητα I την κοκκινόμαυρη ανεμίζοντας της ουτοπίας]

Άφυτος, 2

είναι γλυκό το φως
αιώνες που ωρίμασε στην απουσία
και αναδύεται τώρα σε αρχαία ερείπια

αστράφτουν γύρω τα ταπεινά του κόσμου
φύλλα, ζουζούνια, αγριόχορτα
μια σαύρα ακίνητη στο πρόσωπο της πέτρας
σαν προσευχή η μοναχική γυναίκα
στον δρόμο που ανεβαίνει προς τα μνήματα
ανάμεσα σε ξαφνικά λιλά και κίτρινα

είναι γλυκό το φως
μετά το ατέλειωτο ταξίδι στο σκοτάδι
και η μικρούλα έρημη εκκλησιά
με το θαμπό της κόκκινο

Από τη συλλογή Την κοκκινόμαυρη ανεμίζοντας της ουτοπίας (1997)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Τόλης Νικηφόρου

Τόλης Νικηφόρου - Άφυτος, 1

Πηγή: gym-kassandr.chal.sch.gr

[Από την ενότητα I την κοκκινόμαυρη ανεμίζοντας της ουτοπίας]

Άφυτος, 1

ανάμεσα σε δυο κόκκινες στέγες
το σιωπηλό πράσινο της συκιάς
διαλέγεται με τους κυματισμούς τους γαλάζιου
ως τη θαμπή υπόνοια της μακρινής ακτής
ως το βάθος τ' ουρανού που ψηλαφούν οι υδρατμοί
ως τις αστραφτερές ζωντανές ανταύγειες
που βασιλεύουν κάτω απ' την επιφάνεια

λευκά πλεούμενα διασχίζουν το αόρατο φως
μαύρες σαΐτες διαγράφουν απροσδιόριστα σχήματα
πάνω από την επίκληση των δέντρων
πάνω από την πελεκημένη πέτρα
τρυφερή όπως το δέρμα και το άγγιγμα

στους λόφους αιωρούνται νότες
από τ' αρχαία έγχορδα της παραλίας
όπως φόρεμα πολύχρωμο που θροΐζει στο χόρτο
ένα ξένος μαθαίνει να συλλαβίζει τη γαλήνη
ένα παιδί απλώνει τα παιχνίδια του στο χώμα

οι απαντήσεις βρίσκονται όπως πάντα εδώ
και χαμογελούν με καλοσύνη
σε χιλιάδες μάταια ερωτήματα

Από τη συλλογή Την κοκκινόμαυρη ανεμίζοντας της ουτοπίας (1997)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Τόλης Νικηφόρου

Μανόλης Αναγνωστάκης, Άνθρωποι

Άνθρωποι

Ένα χώρο να σταθούμε ζητήσαμε, δίχως υποτιθέμενα προνόμια ή ξέχωρη αξία
Ένα αναγκαίον υστέρημα εις όλους περιττόν (κι η ευαισθησία σε τέτοιες στιγμές τι χρησιμεύει;),
Όπως λ.χ. ο Γιώργος Τάδε φίλος λυρικός ποιητής ποζάρει επιμελώς και πείσμων στα πάνω ράφια των επαρχιακών βιβλιοπωλείων
Όπως στο θερινό κινηματογράφο που δεν πειράζεται από τη νόηση των φιλησύχων ημερομισθίων της συνοικίας.
Είμαστε, συνεπώς, πολύ ικανοποιημένοι πιστεύοντας -οψίμως- ασυζητητί σε σοφότατα προγονικά αποφθέγματα.
Να πούμε το «ουκ εν τω πολλώ το ευ» ή «μηδέν άγαν» και τα παρόμοια
Ενδεδυμένοι ευπρεπώς με καινουργή υποδήματα και γραβάτες ημίμαυρες παρελθούσης νεότητος
Διηγούμαστε, εν κύκλω στενώ, πώς τη ζωή μας τυράννησε ένας άγονος έρωτας -πριν τόσα ή τόσα χρόνια- μια απασχόληση κι αυτό, να μην τον έχεις ακόμα ξεχάσει
Σε μια δεδομένη ηλικία δεν αρνιούμαστε πως γράψαμε και στίχους - ω νεότης! μ' ένα χαμόγελο συγκαταβατικό
Ή διαβάσαμε την «Άννα Καρενίνα» σε μετάφραση αγνώστου κι άλλες μηδαμινότατες κοινοτοπίες.

Επιτέλους έναν χώρον απλούστατον, έστω 1x2, δίχως υποτιθέμενα προνόμια ή ξέχωρη αξία
Άνθρωποι χωρίς καμιά ιδιαίτερη ιδεολογία, όχι αισθαντικότητα, όχι απογοητευμένοι, άνθρωποι απλώς.

Από τη συλλογή Παρενθέσεις (1956)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Μανόλης Αναγνωστάκης

Μυρτώ Αναγνωστοπούλου, Θέλω

Θέλω

στη Μαριέττα

Θέλω
μια ζεστή κουβέρτα
αντί γι΄αυτό το ποίημα
που ξετυλίγεται με ύποπτα κρόσσια
σκαλώνοντας σε κάθε αγκάθι βρύση ή καρφί
Ένα σοβαρό μονόχρωμο σκέπασμα
αδιαφανές
κι αδιάφορο στις αχτίδες της μνήμης

Από τη συλλογή Τόσα χρόνια στη θάλασσα (2009)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Μυρτώ Αναγνωστοπούλου

Σταύρος Ζαφειρίου, Με τα μάτια (στ')

[Από την ενότητα Με τα μάτια]

στ'

Α και να είχα μία Ντοτζ αμερικάνικη,
που παίζει στο ραδιόφωνο Πωλ Άνκα.
Θα 'τρεχα πάνω κάτω στη ζωούλα σου,
θα 'κανα θρύψαλα όλες σου τις βιτρίνες.

Α, με μια λιμουζίνα αμερικάνικη
θα σήκωνα τη σκόνη απ' την αυλή σου.

Από τη συλλογή Τα Κατοικίδια (1997)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Σταύρος Ζαφειρίου

Μαρία Κουγιουμτζή, Αλκίνοος

Αλκίνοος

Μη
τον μικρό μου φίλο τον Αλκίνοο
που τρώει με το δάχτυλο το μέλι,
βουίζουνε στον ουρανίσκο του οι μέλισσες,
το φιλντισένιο όστρακο
των κυανών ματιών του
ουρά χελιδονιού ψαλίδισε
περνώντας η σκιά της.
Μη,
έτσι ολόγυμνος π' αποκοιμήθηκε
κάτω από της μουριάς τα φύλλα
και στάζουν οι χυμοί από τα μούρα της
σαν κοκκινάδια άσεμνα
στο τρυφερό του σώμα,
μην τον ξυπνάτε.

Δημοσιευμένο στο περιοδικό Εντευκτήριο, τεύχος 77 (Ιούνιος 2007)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Μαρία Κουγιουμτζή

Θάνος Παπαδόπουλος, Όμως οι αγωνιστές τού λαού (5)

[Από την ενότητα Διασκευές τού Ταό]

Όμως οι αγωνιστές τού λαού

5

Ο άρχοντας και ο κυβερνήτης δεν έχουν έλεος
μεταχειρίζονται τους ανθρώπους σαν αχυρένια σκυλιά
Κι ο σοφός δεν έχει έλεος
και γι' αυτόν οι άνθρωποι είναι
σαν αχυρένια σκυλιά
Όμως οι αγωνιστές τού λαού είναι
σαν το χορτάρι
εσύ το θερίζεις κι αυτό αψηλώνει
όσο περισσότερο κόβεις τόσο περισσότερο γίνεται

Τα πολλά λόγια είναι φτώχεια
κοίτα και συ να συντηρήσεις την παράδοση

Από τη συλλογή Έγχελυς ή επιστροφή (1981)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Θάνος Παπαδόπουλος

Γιώργος Χουλιάρας, Μολύβι στο ψωμί (8)

[Από την ενότητα Μολύβι στο ψωμί]

8

ψωμί γλυκό ψωμί, ψωμί πικρό, της κοινωνίας και του έγκλειστου, ψωμί της μάνας μου και του πατέρα, ψωμί της γης, ξεροκόμματο, με κλαρίνα ή σαξόφωνο μόνο, ψωμί της εξορίας και του τόπου σου, του πεινασμένου και του αχόρταγου ψωμί, ψωμί του μωρού και του άδικου, ψωμί συλλαβισμένο, εφτάζυμο, του νεκρού και του γενναίου, σταφιδόψωμο, ψωμί χλέμπα, ψωμί ναν, μοιρασμένο στα τέσσερα ψωμί, ψωμί αντίδωρο, αληθινό ψωμί, ψωμί των παραμυθιών, άσπρο και μαύρο, μουσκεμένο ψωμί και ξερό, κουλούρα του γάμου, πρόσφορο, του μάγερα ψωμί, ψωμάκι, της αδελφής μου, των αγγέλων άρτος, επιούσιος, ψωμί από σιτάρι και από καλαμπόκι, ψωμί ρύζι, νότες ψωμιού τεμαχισμένου, ψωμί του φαγητού, ψωμί με βούτυρο, ψωμί κι ελιά, ψωμί κι αλάτι, ψωμί των λέξεων, ψωμί των καλών και κακών ποιητών, κι αυτών που από τις λέξεις βγάζουν το ψωμί τους, ειρωνικό ψωμί, ψωμί του έρωτα και των σπασμών στου δίκλινου ύπνου τα κοφτερά δοντάκια, άπληστο ψωμί, μουχλιασμένο στο καλάθι, ψωμί του χειμώνα, ψωμί γεμάτο καλοκαίρι, φλογισμένα απ' το ψωμί χείλη, α, προδομένο ψωμί, καθημερινό, του άχρηστου φούρναρη του λαοπλάνου, ψωμί

Από τη συλλογή Ο θησαυρός των Βαλκανίων (1988) του Γιώργου Χουλιάρα

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Γιώργος Χουλιάρας

Μαρία Καρδάτου, Ατίθαση

Ατίθαση

Φιλούσες τα πέλματά μου
κι ένιωθα φίνα
γυναίκα της ανατολής
Μου λείπουν όμως τα δαχτυλίδια
όπως μου λείπει και η υποταγή

Από τη συλλογή Ούτε δροσιά (2002)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Μαρία Καρδάτου

Ρουμπίνα Θεοδώρου, Ποιος φοβάται το 2000

Ποιος φοβάται το 2000

Και να που φθάσαμε στο 2000
της αισθητικής κι αντιαισθητικής
αναμονής.
Κι όμως όλα είναι στη θέση τους.
Τα βουνά, οι πεδιάδες,
τα σωφρονιστικά καταστήματα,
η μπλε σκόνη τ' ουρανού,
τα προσκόμματα, οι συμβάσεις,
οι διακανονισμοί, οι ανακατατάξεις,
όλα, όλα είναι ακόμη στη θέση τους.

Οι φωταγωγημένες λεωφόροι,
τα πλήθη, τα μισόλογα,
οι ενεστώτες με τα φιογκάκια στα μαλλιά,
οι υπεράνω πάσης υποψίας μέλλοντες,
οι στύσεις, οι αφίξεις,
τα group therapy
παντός καιρού και προβλημάτων,
η Γουαδελούπη, το Τατζικιστάν, τα τουρμπάνια,
η κλωνοποίηση του Άι-Βασίλη,
όλα, όλα είναι εντάξει στη θέση τους.
Ο παλιός αιώνας που συγχωρέθηκε,
η φωτογραφία σου στον τοίχο,
το φύλλο της πόρτας που έχει πετσικάρει,
το χτεσινό ψητό της κατσαρόλας,
το απλωμένο εσώρουχο,
οι απεγνωσμένες διαδρομές,
ο έλεγχος των γεννήσεων,
ο έλεγχος των πάντων,
ο μαύρος, ο άσπρος, ο κίτρινος χρυσός,
όλα, όλα είναι ακόμη στη θέση τους.

Οι συμφέρουσες τιμές, οι εξοπλισμοί,
τα ψέματα, οι σκηνοθεσίες,
οι σφιγμένες γροθιές, η άνοιξη,
εγώ, εσείς και οι αυταπάτες μου.

Από τη συλλογή Αιώρηση επί χάρτου (2002)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Ρουμπίνα Θεοδώρου

Θέμης Λιβεριάδης, Ο θάνατος του ζώου

Ο θάνατος του ζώου

Μέχρις εδώ την έβγαλα
Σαν άλογο κούρσας
Κράτησα με τα δόντια
Τη φόρμα όπως αυτοί την εννοούν
Δεν έτρεχα όμως πάντα
Ίσως δε χρησιμοποιήθηκα όπως θα 'πρεπε
Ένοιωθα τη φροντίδα
Η τροφή ήταν ζυγισμένη
Αυτοί που με καβάλησαν
Χωρίς ιδιαίτερο βάρος
Τα άλλα ζώα
Έδειχναν κατανόηση
Άλλοτε φθόνο
Δε θα 'λεγα αγάπη
Ώσπου ήρθε το παϊτόνι
Ένας σταυλίτης με έσυρε παράμερα
Και με πετάλωσε
Κάρφωσε δηλαδή τα πόδια μου
Κι αυτό δεν έδινε πια πόνο
Στην πόρτα όμως
Διέκρινα τη σιλουέτα του Πατέρα
Με οίκτο τελετουργικό
Γέμιζε το περίστροφο.

Από τη συλλογή Ο θάνατος του ζώου, 1988-1996 (1997)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Θέμης Λιβεριάδης

Κλείτος Κύρου, Το κορίτσι που ζητούσε λίγο φεγγάρι λίγη θάλασσα και λίγη μουσική μες στην καρδιά της

Το κορίτσι που ζητούσε λίγο φεγγάρι λίγη θάλασσα και λίγη μουσική μες στην καρδιά της

Μια μέρα θα μας κλάψουν οι αγριοδαμασκηνιές
Και τα κορίτσια που ποθήσαμε
Σεμνά θα μας θρηνήσουν
Υπήρξαμε παράφοροι κι εμείς εραστές
Και δείχναμε στις άγουρες κοπέλες
Το ανήλιαγο τρικύμισμα της σάρκας
Στους όμορφους ίσκιους της οδού Ελιμίας
Βαδίζαμε χεραγκαλιά
Τα μαλλιά μας μπλεγμένα θανάσιμα
Και τα χείλια της τ' άλικα
Στέλναν μηνύματα ριγηλά
Στις ομοιόμορφες οικοδομές και πάνω στις στέγες
Ήταν ψηλή
Και σειούνταν σαν τη λεύκα
Και μίλαγε με τον άνεμο
Κι εμείς ολόμαυροι σαν τη νύχτα
Στεγάζαμε και πνίγαμε τους πόθους της
Αποδήμησε
(Σκεφτήκατε ποτέ σας τι θα πει απαντοχή)
Ξενιτεύτηκε
(Συλλογιστήκατε πως η μνήμη μας είναι τόσο ευαίσθητη)
Κάτω από τοίχους στρωμένους χιλιόμορφη γνώση
Ξεφλουδίζαμε κορμιά τυλιγμένα σε απέριττα ρούχα
Και γευόμασταν τους κρυφούς τους καρπούς
Τώρα νιώθουμε τις παλάμες μας αδειανές
Και χτενίζουμε τις οδυνηρές μας ρυτίδες
Αντικρίζοντας θλιμμένα τ' ωχρό μας πρόσωπο στον καθρέφτη
Στη σκληράδα της φετινής άνοιξης
Προτάσσουμε μια δέσμη νοσταλγίες
Και κάτι θαμπές αναζητήσεις

Μια μέρα θα μας κλάψουν οι αγριοδαμασκηνιές
Κι αυτή που μας αρνήθηκε
Αργά θα σαλέψει στον άνεμο
Λίγο φεγγάρι και λίγη θάλασσα και λίγη μουσική
Μες στην καρδιά
Και γύρω σου οι ομορφιές πληθαίνουν
Κι είναι τόσο σκληρή η έκφραση

Κι η οδός Ελιμίας καταποντίστηκε στο παρελθόν

Από τη συλλογή Αναζήτηση (1949)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Κλείτος Κύρου

Αλέξανδρος Ίσαρης, Άδεια βαρέλια

Άδεια βαρέλια

Πάνω σε λάσπες και σε σκουπίδια
Όπως τα χρόνια μας
Στην αλάνα άδεια βαρέλια
Έτσι στον ήλιο και στους τουρίστες
Μόνα και ξεχασμένα κι έρημα.

Από τη συλλογή Όμιλος φίλων θαλάσσης - Ο Ισορροπιστής (1976)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Αλέξανδρος Ίσαρης

Γιάννης Υφαντής, Το μαγικό δαχτυλίδι

[Από την ενότητα Α]

Το μαγικό δαχτυλίδι

Όλα του Μηδενός μεταμορφώσεις είναι, μάγια.
Φόρεσε δαχτυλίδι το Μηδέν και ξόρκισε τη Μάγια.

Από τη συλλογή Μανθρασπέντα (1977)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Γιάννης Υφαντής

Εύα Λιάρου-Αργύρη, Αποστροφία Αφροδίτη

Αποστροφία Αφροδίτη

Μα ποιος είναι ο δαίμονας
που δε με αφήνει να σου ανήκω;

Κοίτα με
φως εωθινό

Μίλα μου
χείλι αλάλητο

Φίλα με
στόμα αφίλητο

Δέσε τις συλλαβές των εποχών
Λύσε τη ζώνη των ωρών

Πολεμικό μου χέρι

Κρύψε με στους ανθήρες σου

Κρίνο της εντροπίας

Από τη συλλογή Συμπλοκή παραστάσεων (1997)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Εύα Λιάρου-Αργύρη

Γ. Θ. Βαφόπουλος, Εφήμεροι έρωτες

[Από την ενότητα Δεκαοχτώ άλλα ποιήματα]

Εφήμεροι έρωτες

Η αγάπη μας αν πέθανε τίποτε δε σημαίνει,
παλιά μου αγαπημένη.
Οι αγάπες σαν πεθαίνουνε κ' οι έρωτες σα σβήνουν
μιαν ανάμνησην αφήνουν.

Μια ανάμνηση δυο γαλανών θολών ματιών δε φτάνει
να ζούμε σε μια πλάνη;
Ένα πορτραίτο, που άλλοτε μου τόχες δώσει, τάχα
δε φτάνει αυτό μονάχα;

Ας πέθανε η αγάπη μας κι' ας ζούμε χωρισμένοι,
παλιά μου αγαπημένη.
Αρκεί μια ανάμνηση, γιατί η αγάπη μας αν ζούσε,
ποιος ξέρει τι μπορούσε...

Από τη συλλογή Τα ρόδα της Μυρτάλης (1931)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Γ. Θ. Βαφόπουλος

Στέλιος Λουκάς, Ευλογημένη η νύχτα που καλοδέχεται τα όνειρά μας

Ευλογημένη η νύχτα που καλοδέχεται τα όνειρά μας

Ευλογημένη η νύχτα που καλοδέχεται τα όνειρά μας
Το σώμα που θρέφει τις πληγές μας
Ο άνεμος που σκορπά στο αύριο
Τη μαύρη απελπισία μας
Ευλογημένος ο ουρανός που δεν αμφισβητεί τα μέσα μας
Σύννεφα
Η χώρα των παιδικών μας χρόνων που έθρεψε
Με σίδερο εκείνες τις τεράστιες ρωγμές
Ευλογημένος ο κήπος που κυοφορεί την προσδοκία
Όλα τα μεγάλα και τα ταπεινά
Τα θαυμαστά
Όλα ευλογημένα στη μνήμη.

Από τη συλλογή Η πιο μεγάλη χώρα (2001)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Στέλιος Λουκάς

Τάσος Κουράκης, Η καθυστέρηση

[Από την ενότητα ΙΙ. Οι κληρονόμοι]

Η καθυστέρηση

Όταν η συκιά με φόντο το
πέλαγος είναι υπέρτερη ενός κοινωνικού
μανιφέστου
ή έστω συνώνυμη (για να μην τραυματισθεί η
αναλωμένη μας νιότη)

Και το άγουρο τσαμπί περικλείει
πιότερη σοφία
απ' όλες τις εγκυκλοπαίδειες της γης

Τότε η καθυστέρηση μιας ώρας δεν
συνιστά τροχαία παράβαση
ψυχής, αλλά
φροντιστήριο εξακτινωμένων αισθήσεων
σε μητροπολιτικές βιβλιοθήκες
εν μέσῳ
νικηφόρων επαναστάσεων

Από τη συλλογή Λέξεις λάμνουν αεί θάλλουν (2002)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Τάσος Κουράκης

Παναγιώτης Αργυρόπουλος, Ένας τέλειος κόσμος...

Ένας τέλειος κόσμος...

Κανείς δε μας κάνει έξωση
από τούτη την κόλαση.
Ο δημιουργός παραιτήθηκε.
Τα ένοχα μήλα τέλειωσαν.
Εξάγονται οι πειρασμοί τελευταία.
Αφήνουν έτσι περισσότερο κέρδος.
Ο πονηρός όφις άλλαξε επάγγελμα.
Έγινε ασφαλιστής συνειδήσεων.
Αποζημιώνει αφείδωλα
προκατασκευασμένα ατυχήματα
ετοιμόρροπων σχέσεων.
Η γύμνια θεωρείται προνόμιο.
Γυμνό κυκλοφοράει το ψέμα
χωρίς διόλου να ντρέπεται.
Μόνο η αλήθεια φοράει
φύλλο συστολής
για να μην περιγελούν το ανεπίκαιρό της.
Η αδελφοκτόνος ιδιοτέλεια
μοιράζει πλήθος αυτόγραφα
στους επίδοξους θαυμαστές της.
Τριγύρω τα πουλιά τραγουδάνε το θάνατο
πιασμένα σε σχήμα πετρελαιοκηλίδας.
Κι ο άψογος άνθρωπος
πλάθεται πια από μεταλλαγμένο πηλό
γαρνιρισμένο με καθαρή διοξίνη
κι εντός του εμφυσάται πνοή
διοξειδίου του άνθρακα.
Ένας τέλειος κόσμος
στην απόλυτή του ευτέλεια.

Από τη συλλογή ΑΡ.ΠΑ σε περισυλλογή (2001)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Παναγιώτης Αργυρόπουλος

Σόνια Πυλόρωφ-Σωτηρούδη, Γυναικεία θέματα

[Από την ενότητα I]

Γυναικεία θέματα

Μας καταδίκασαν στη σιωπή
του κλειστού όστρακου
με μόνη αποστολή μας
την κυοφορία

Καθόρισαν το ρόλο
που προβλέπει μόνο κίνηση
χωρίς πνευματική ανησυχία
έτσι για την ισορροπία
είπαν --
όλοι τους άντρες

Μας στόλισαν με χαϊμαλιά
και προδιαγράψανε τον τρόπο ηδονής μας
που ήταν κυρίως δική τους
Μας σταμπάρανε με λέξεις
τόσο σκληρές
που πάψαμε να έχουμ' ηδονές

Καλούπωσαν τη συμπεριφορά
τη στάση την κίνηση
τη θέση μας στην κοινωνία
κι η κάθε επιθυμία μας θεωρήθηκε
απρέπεια ή αμαρτία

Το γράψανε σε νόμους και βιβλία
οι άρρενες νομικοί και κληρικοί
κι άλλοι πολλοί με θέσεις υψηλές
λες και δεν βγήκαν όλοι τους
από μήτρες θηλυκές

Από τη συλλογή Ποιήματα του '83 (1984)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Σόνια Πυλόρωφ-Σωτηρούδη

Μάρκος Μέσκος, Πέντε μερόνυχτα (IV)

[Από την ενότητα Πέντε μερόνυχτα]

IV

Ελένη Χ.

Είπες η αγάπη το μέγεθός σου ορίζει∙
κάποια χέρια εδώ μεσολαβούν
τη νύχτα που πλαγιάζαμε μαγεμένοι
τη μέρα που οι φωνές δεν σκότωναν τη ζωή∙

(τα χέρια σου ήταν πάλι
τώρα δεν γέρνουν στο κενό φωλιάζουν στα δικά μου χέρια).

Από τη συλλογή Ελεγείες (2004)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Μάρκος Μέσκος

Στέργιος Βαλιούλης, Δυσπιστία

[Από την ενότητα Αναδρομή]

Δυσπιστία

Τα μαζικά μέσα ενημέρωσης
βεβαιώνουν πως το ηφαίστειο έσβησε
Εμείς κοιτάζουμε τη θάλασσα μολυσμένη
τα ψάρια νεκρά
Όταν νυχτώνει
παράξενες λάμψεις στην κορυφή τού κώνου
τραυματίζουν την ευπιστία μας

Από τη συλλογή Το φίδι και το πουκάμισο (1976)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Στέργιος Βαλιούλης

Χ. Δ. Καλαϊτζής, Η αστική τάξη είναι η άρχουσα

Η αστική τάξη είναι η άρχουσα

-- Η αστική τάξη δεν έχει αντίπαλο
Όλα είναι δικά της
ρέστα αντιρρήσεις και ποιήματα∙
βρωμόγρια η επανάσταση τελειωμένη
στο χτίκιασμά της εφεξής περιμένοντας
με τον τρόπο του καρκίνου να δουλέψει.

Από τη συλλογή Λύθρον (1988)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Χ. Δ. Καλαϊτζής

Αργύρης Μαρνέρος, Η σκάλα τού υπουργείου

Η σκάλα του υπουργείου

Μη χαίρεσαι για τα λίγα
Σκαλιά του υπουργείου
Όταν θα τελειώσει η δουλειά σου
Μέτρησε καλά πόσες φορές
Τα ανέβηκες και τα κατέβηκες
Και τότε θα δεις πόσο
Ψηλά κατοικούν οι υπουργοί.

Από τη συλλογή Αίθουσα αναμονής (2003)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Αργύρης Μαρνέρος

Πρόδρομος Μάρκογλου, Βαδίζουμε

Βαδίζουμε

Έρχονται δεκαοχτούρες και μιλούν
Λυπημένα μιλούν με τ' ανερμήνευτα μάτια τους
Πρόσωπα έρχονται απ' το σκοτάδι βαθιά
Να καταθέσουν ζητούν επισωρεύσεις πράξεων
Να ερμηνέψουν ζητούν προσωρινές αλήθειες
Λέξεις αρθρώνουν χωρίς μέλλον φασματικές

Πνοή ανέμου στα βαθυπράσινα πεύκα
Επιστρέφει η ηχώ φωνές πεπερασμένες
Φωνές ποντισμένες στα βάθη της ουτοπίας

Σαρώνει τώρα των ονείρων η προστιθέμενη αξία
Ακόμη βαδίζουμε επί πτωμάτων.

Από τη συλλογή Ονείρων κοινοκτημοσύνη (2002)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Πρόδρομος Μάρκογλου

Δημήτρης Σέκερης, Έρμαιο

Έρμαιο

Υπομονή της ράτσας μου
βαθύ πηγάδι
να πέσω μέσα να γεννηθώ
και να βλαστήσω
εύρωστο στέρνο του θυμού σου
κι όχι πια κύμβαλο
όχι των μύθων έρμαιο.

1965

Από την ποιητική συλλογή Αγωγή (1972)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Δημήτρης Σέκερης

Πάνος Θασίτης, Μέρες Θεσσαλονίκης

Μέρες Θεσσαλονίκης

Άσε με να πιστεύω
Πως μπορούμε να κινήσουμε από δω
Όπου μασούμε τον ήλιο με τα δόντια μας
Και διώχνουμε το φως απ' τα δωμάτιά μας ως να μας λησμονήσει.
Εδώ τα ξέρουμε και τα μισούμε όλα
Σας τις χαρακιές του προσώπου μας
Και σαν τους τάφους τους οικογενειακούς
Όλο πικρή σοφία
Σαν την πανάρχαιη Καλημέρα
Χάρτινο χαμόγελο και προδοσία κι' επιμονή.

*

Άσε με να πιστεύω
Πως πέρ' από το σύρμα του ορίζοντα
Δε θα μας αγαπούν μήτε θα μας αρνιούνται,
Να πιστεύω
Πως υπάρχει αλλού ένα δέντρο
Άξιο για τα νεύρα του κεραυνού
Ένα μαχαίρι που δε γνώρισε σπλάχνα
Κι' ένα ποτήρι μ' απρόσιτα χείλη
Να πιούμε!

Από τη συλλογή Δίχως κιβωτό (1951)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Πάνος Θασίτης

Κατερίνα Καριζώνη, Γιατί οι βαρκάρηδες πεθαίνουν σε μια νύχτα

Γιατί οι βαρκάρηδες πεθαίνουν σε μια νύχτα

Γιατί κάθε νύχτα
βρίσκω έναν τυφλό βαρκάρη στην ακτή
και κλαίγοντας τον παρακαλώ
να με περάσει απέναντι.
- Μα δεν υπάρχει απέναντι,
μου λέει ξεροβήχοντας,
μετά ακουμπάει σ' έναν τυχαίο φανοστάτη
και πεθαίνει.

Γυρίζω σπίτι και σου τηλεφωνώ
πως έχουμε χαθεί
πως το ένα μάτι μου είναι γυάλινο
και βλέπει μόνο στα όνειρα
και τ' άλλο ψάχνει να σε βρει απελπισμένα
πως οι βαρκάρηδες πεθαίνουν σε μια νύχτα
και το πρωί στη νεκροψία
ανακαλύπτουν τα φτερά τους.

Από τη συλλογή Τσάι και μυθολογία (1985)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Κατερίνα Καριζώνη

Θεοδώρα Ντάκου, Ζητώ ένα κορμί

Ζητώ ένα κορμί

όταν πέφτει το σκοτάδι
ζητώ ένα κορμί
για την ξαγρύπνια, για το κλάμα,
για τον έρωτα

Θάθελα το δικό σου.

Από τη συλλογή Ο θάνατος του χρόνου (2004)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Θεοδώρα Ντάκου

Δημήτρης Καλοκύρης, Το ανθρώπινο κτήνος

Το ανθρώπινο κτήνος

1

Η ζωοφιλία είναι μία εύλογη πράξη
μισανθρωπίας.

2 [ενώ]

Η καλύτερη απόδειξη της αγάπης προς τα ζώα
είναι οι ανθρωποθυσίες.

Από τη συλλογή Η Αργοναυτική εκστρατεία (1996)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Δημήτρης Καλοκύρης

Βασίλης Αμανατίδης, Το αβαρές ποίημα

[Από την πέμπτη παραβολή]

Το αβαρές ποίημα

υπάρχει ένα πουλί που
τις νύχτες δεν κατεβαίνει ποτέ
να κοιμηθεί στα δέντρα
αυτό κοιμάται με κλειστά φτερά
ακίνητο στο κέντρο του αέρα

Δεν το κρατάει κανείς από ψηλά

όσο είναι μέρα, κουράζεται πετώντας
χτυπά με βία τα φτερά γιατί
τα πόδια του έμειναν στ' αυγό, δεν έχει
πού να ξέρει ότι άλλοι πατάνε κιόλας∙
έτσι, χτυπά με βία τα φτερά

όμως τις νύχτες βαλσαμώνει
κοιμάται κάθετο
κι είναι μικρή όρθια κάσα
μα δεν πατάει, μπορείς να το πεις
και ξαπλωμένο

Τη μέρα πετάει πάλι

Από το βιβλίο Υπνωτήριο. Εννιά νυχτικές παραβολές (1999)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Βασίλης Αμανατίδης

Μίμης Σουλιώτης, Χιόνισε

Χιόνισε

Ξημερώσαμε κάτασπρα και συνέχιζε να το ρίχνει,
το 'χει στρώσει χοντρά, η φθινοπωρινή μετάβαση έληξε
και ξαναεγκαταστάθηκαν τ' αρθριτικά,
διανύουμε τον χειμώνα.
Ο τελευταίος μάγος του Νομού μας Ζούμπος
πρόβλεψε χιόνι 25 Νοεμβρίου,
και χιόνισε στις 24 στα ψηλά.
Σήμερα πρώτη Δεκεμβρίου είμαστε στ' άσπρα,
κρύο για σταφίδες, οικονομημένες Καλημέρες
και λιγότερες διενέξεις, λευκάνθηκε και η πρασιά.
Μετά βγήκε ένας άνεμος
από τη Μπάνιτσα ως τα τελειώματα της περιοχής
τσάκισε δέντρα, στο Κλειδί έσπρωχνε τα σκυλιά,
θαφτήκαν γιωταχί και πέφταν μύτες.
Μέσα στο Αμύνταιο πήρε παντζούρια
τα σπίτια είχαν ανάψει φώτα αυτοάμυνας,
σε ολόκληρη κωμόπολη
δεν περπατούσε ψυχή.

Από τη συλλογή Παλιές ηλικίες (2002)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Μίμης Σουλιώτης

Ρουμπίνα Θεοδώρου, Κατάμαυρο

Κατάμαυρο

Ποιος να μου το 'λεγε
ότι αυτά τα δύστυχα μαλλιά
για πάντα μέσα σε μαύρους οιωνούς
την αμαρτία θα επωάζουν.
Ποιος να μου το 'λεγε
ότι αυτή η σάρκινη παραδοχή
σε νοσταλγία ήλιου
ποτέ δε θα γεράσει.
Και μη διανοηθεί
αστράγαλος να λάμψει
λάθος επιρρεπές στο γέλιο
να τολμήσει,
τάζουν βούρδουλες
βασανιστήρια αρρενωπά
τάζουν νόμους πέους.

Τα βαμβακερά μου κάτεργα
φαρδιά σιωπή τυλίγει
έξω γαβγίζουν τα σκυλιά
γαβγίζει η ιστορία,
μόνο σκοτάδια βλέπω
και από το θάνατο πιο πειστικά
και μόνο μια ραχιτική ζωή στα βάθη.
Είναι γνωστό,
στον Άδη ένας κέρβερος
καλοπερνά
και μη διανοηθείς,
μ' αυτή τη σκέψη
ατέρμονα σ' αλυσοδένω.
Πιο μισητή κι από έγκλημα
πιο λίγη κι από στίγμα κουτσουλιάς
έι εσείς, ρωτάω
σε ποιον αιώνα αγκομαχώ;

Από τη συλλογή Γαλάζιο πορτοκάλι (2004)

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα - Ρουμπίνα Θεοδώρου