Τετάρτη, 13 Ιανουαρίου 2010

Τέλος του αφιερώματος στον Ορέστη Αλεξάκη

Μόλις τέλειωσε το αφιέρωμά μου στο έργο του Ορέστη Αλεξάκη. Το ποίημα «Η μόλις μουσική» που δημοσίευσα χτες το απόγευμα είναι το ακροτελεύτιο (όπως ο ίδιος το χαρακτηρίζει) γραπτό τού έως σήμερα δημοσιευμένου έργου του.

Ξεκινήσαμε πριν από 3 μήνες (στις 3 Οκτωβρίου του 2009) και είδαμε σαν σε ταινία την πνευματική ζωή ενός ανθρώπου για 35 συναπτά χρόνια, από το 1974 που εκδόθηκε η πρώτη του συλλογή ως το 2009 που κυκλοφόρησε η πιο πρόσφατη.

Για πρώτη φορά τελειώνει η παρουσίαση του έργου κάποιου ποιητή και νιώθω αλλόκοτα - δεν ξέρω αν πρέπει να χαρώ ή να λυπηθώ. Κι ούτε ξέρω τι επίλογο να κάνω. Μάλλον ξέρω. Τα είπαν όλα όσα έπρεπε οι αναγνώστες αυτού του ιστολογίου. Παραθέτω λίγα μόνο από τα σχόλια των φίλων και συντρόφων μου που παρακολουθούν εδώ και 3 μήνες (συχνά με κομμένη την ανάσα) την πορεία του Ορέστη Αλεξάκη:

Φανέρωση, 4/10/2009
Ελένη Μπέη
Αν τούτο το πρώτο δείγμα γραφής είναι τόσο συγκινητικό, δεν ξέρω τι μας επιφυλάσσει ο ποιητής στο μέλλον.

Άλλο ύφος εντελώς. Πιο προσωπικό. Και με πιο ευδιάκριτο στόχο την καρδιά του αναγνώστη, κατευθείαν, σχεδόν δίχως καμία παρέμβαση της λογικής. Μου αρέσει αυτό γιατί μπορεί να οδηγεί και σε κάθαρση - τόσο του ίδιου του ποιητή όσο και του αναγνώστη.

Απομένει να δούμε, αν αυτό το ύφος θα διατηρηθεί και στη συνέχεια. Πάντως εμένα μου ... υπόσχεται πολλά.

Χαιρετισμός στην Κέρκυρα, 5/10/2009
Γιάννης Ποδιναράς
Ρέει ο λόγος του Αλεξάκη σαν καθαρό γάργαρο νερό. Υπάρχει ρυθμός και πηγαίο ταλέντο. Νιώθει βαθιά αυτά που εκφράζει και δεν υπάρχει τίποτα εξεζητημένο.

Πάροικος, 8/10/2009
Γιάννης Ποδιναράς
Μ' αρέσει η ποίηση του Αλεξάκη, Βίκυ. Μ' αρέσει ο διάλογός του με το παρελθόν και τα αρχέτυπα στοιχεία τη γη, τις ρίζες, την πληγωμένη αλλά και συγκινημένη μνήμη.

Ελένη Μπέη
Δε θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο μαζί σου, Γιάννη. Κι εμένα με ξετρελαίνει ο διάλογος με το παρελθόν και την πληγωμένη αλλά αλώβητη μνήμη. Κάτι ήξερε η Βίκυ που ήταν σίγουρη ότι η ποίηση του Αλεξάκη θα μας άρεσε, ε;

Αναίτια, 11/10/2009
Γιάννης Ποδιναράς
Βάλθηκες, Βίκυ, να με επαληθεύεις διαρκώς όσον αφορά τα σύντομα ποιήματα του Αλεξάκη. Δεν είναι εύκολο το είδος. Πολλοί καταποντίζονται στο σύντομο και καταντά το ποίημα να μην είναι ποίημα, αλλά απλώς ένα ωραίο ευφυολόγημα χωρίς το ρίγος που σε διαπερνά όταν διαβάζεις ένα δυνατό ποίημα. Στον Αλεξάκη υπάρχει δυνατή πνοή, γνήσια έμπνευση και κατοχή τής τεχνικής.

Έκπληξη, 12/10/2009
Ελένη Μπέη
Δεν υπάρχει σχόλιο για τούτο δω. Είναι υπέροχο. Μια έκπληξη από μόνο του. Με τόσο λιτό τρόπο εκφράζεται μια τεράστια αλήθεια.

Αρχίζει κι εγκαθίσταται μέσα μου η πεποίθηση πως πρόκειται για πολύ σημαντικό ποιητή, αν όχι πραγματικά μεγάλο.

Γιάννης Ποδιναράς
Συμφωνώ με την Ελένη. Είναι μεγάλος ποιητής. Με συγκινεί και με εκφράζει απόλυτα, θα έλεγα. Βρίσκεται μέσα στο βάθος των πραγμάτων. Μέσα στα βάθη της ύπαρξης. Βίκυ, μας έπεισες.

Το είδωλο, 12/10/2009
Ελένη Μπέη
Κάθε ένα καλύτερο από τ' άλλο, Βίκυ.

Έτσι μ' αρέσει η ποίηση. Δεν είναι ανάγκη να σε ταλαιπωρεί με συμβολισμούς για να είναι εξαιρετική. Όπως το είπα και στην αρχή της παρουσίασης του Αλεξάκη, είναι κάθαρση ο τρόπος γραφής του. Μου αρέσει που παίρνει το συναίσθημά μας που είναι και δικό του και το ζωγραφίζει με τόσο λιγοστές, λιτές αλλά σταράτες κουβέντες.

Ο θάνατος των νεκρών, 2/11/2009
Γιάννης Ποδιναράς
Συγκλονιστικό το ποίημα του Αλεξάκη, Βίκυ. Δίνει ποιητική μορφή στις μύχιες σκέψεις μας και προβληματισμούς. Βαθύς στοχαστής και ευαίσθητος πομπός υπαρξιακών κραδασμών.

Παρατημένα σπίτια συντηρώ, 8/11/2009
Γιάννης Ποδιναράς
O υπέροχος Αλεξάκης που μας συνεπαίρνει με την ποιητική του τέχνη και το βάθος των υπαρξιακών μηνυμάτων του. Από τους καλύτερους ποιητές που έχω διαβάσει.

Μνήμη συνάζω, 10/11/2009
Γιάννης Ποδιναράς
Τι να σου πω πια, Βίκυ. Ο Αλεξάκης εκφράζει με το πιο αυθεντικό ποιητικό τρόπο τις πιο βαθιές μας σκέψεις, τα πιο βαθιά μας βιώματα. Είναι ένας μεγάλος ποιητής. Του αξίζουν μεγάλες τιμές.

Adagio, 26/11/2009
Γιάννης Ποδιναράς
Η ποίηση του Αλεξάκη είναι βαθιά υπαρξιακή και ανθρώπινη. Ταυτίζεται με τις λυπημένες ψυχές, την αγία μοναξιά τους, τις αποδέχεται και τις ιερουργεί όπως ο μεγάλος Παπαδιαμάντης.

Θαυματουργίες, 28/11/2009
Γιάννης Ποδιναράς
Ο ποιητής με συγκλονιστικό τρόπο κατεβαίνει στα έγκατα της ανθρώπινης μοίρας. Βίκυ, πρόκειται για ένα μεγάλο ποιητή. Σ' ευχαριστώ που μου τον γνώρισες.

Παρομοιώσεις (Σαν αίγαγρος...), 17/12/2009
Αικατερίνη Τεμπέλη
"Σαν ό,τι στέκει αντίγνωμο στη μοίρα τού κενού.."

Στάθηκα σ' αυτό το στίχο να ξέρετε. Έτσι μου συμβαίνει συνήθως με τα σπουδαία ποιήματα.

Περνούσε ποταμός κάτω απ' το σπίτι, 19/12/2009
Γιάννης Ποδιναράς
Τι να σου πω, Βίκυ. Πολύ κοντά μας ο Ορέστης Αλεξάκης. Κάθε φορά που τον διαβάζω αναγνωρίζω τα τρίσβαθα της ύπαρξής μας. Αλήθεια πόσο τον πρόσεξαν αυτόν τον υπέροχο ποιητή; Η Ελλάδα πρέπει να είναι περήφανη για τη δουλειά του. Σ' ευχαριστούμε ξανά, Βίκυ.

Η απρόσμενη, 7/1/2010
Έλενα Καραγιαννίδου
Τι υπέροχο ποίημα...
Αυτός ο ποιητής μιλάει στις καρδιές...

Ό,τι πλησιάζει απομακρύνεται συγχρόνως, 10/1/2010
Έλενα Καραγιαννίδου
Αυτός ο Ορέστης... όσο τον διαβάζουμε τόσο περισσότερο τον αγαπάμε. Πάντα ουσιώδης, γεμάτος υπαρξιακές αναζητήσεις.
Δεν έχω λόγια. Με αγγίζει.

Τα ενδεικτικά αυτά σχόλια συνοδεύτηκαν από πολύ περισσότερα μηνύματα μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από γνωστούς και αγνώστους μου αναγνώστες σε όλη την Ελλάδα. Ομόφωνη η απόφαση των «αναγνωστών-ενόρκων» (για να χρησιμοποιήσω την ορολογία που ξέρει τόσο καλά ο Ορέστης Αλεξάκης). Είναι σπουδαίος ποιητής. Πολύ σπουδαίος. Πολύ κοντά σ' εκείνους τους μεγάλους - ξέρετε καλά ποιους εννοώ. Εγώ το ήξερα. Τώρα το μάθανε και αρκετοί άλλοι. Και είμαι περήφανη και για τον ποιητή και για το έργο του και για το γεγονός ότι κατάφερα να ολοκληρώσω την παρουσίαση του έργου του.

Αυτός ο Ορέστης, Έλενα... όσο τον διαβάζουμε τόσο περισσότερο τον αγαπάμε. Και καλά κάνουμε. Παίρνει τη θέση που του αξίζει στο νου και τις καρδιές μας. Έλενα, Ελένη, Κατερίνα, Γιάννη, τα είπατε όλα εσείς. Δεν έχω κάτι να προσθέσω για την ποιητική αξία του Ορέστη Αλεξάκη.

Θα προσθέσω, όμως, κάτι άλλο που λίγοι ξέρουν και ακόμα λιγότεροι θα καταλάβουν. Συνέπεσε (είναι, τελικά, τίποτα τυχαίο;) αυτό το τρίμηνο που ασχολούμαι με το έργο του να είναι το σημαντικότερο της ζωής μου. Τέλος μιας εποχής και αρχή μιας καινούριας, με ό,τι συνεπάγεται αυτή η μετάβαση. Όλο αυτό το διάστημα, η ποίηση του Ορέστη ήταν για μένα κάτι που περιγράφεται με μία μόνο λέξη: η καταφυγή μου. Ο ίδιος ο Ορέστης μού τη θύμισε πριν από λίγο καιρό χωρίς να ξέρει τότε πόσο τόπο θα έπιανε τόσο σύντομα.

Σήμερα ή αύριο θα μπούμε (μάλλον θα ξαναμπούμε) στο έργο κάποιου άλλου λογοτέχνη. Ενός ποιητή και ανθρώπου που αγαπώ πολύ. Έτσι πρέπει - αξίζει τον κόπο, ειδικά αυτή την εποχή.

Όμως, εμένα θα μου λείπει για καιρό η καθημερινή ενασχόληση με το έργο του Ορέστη Αλεξάκη. Θα μου λείπει αυτή η γλυκόπικρη γεύση που μου άφηναν στο στόμα και στην ψυχή οι στοχαστικοί του στίχοι που σε συμφιλιώνουν τόσο εύκολα με τη ζωή και το θάνατο, με τη χαρά και την πίκρα, με τον απόλυτο έρωτα και την απόλυτη απόσταση. Θα μου λείψει η συγκίνηση και το δέος που ένιωθα κάθε ώρα και στιγμή επί 100 μέρες όταν σκάλιζα και ξεψάχνιζα γραπτά που μου προξενούσαν άμετρη συγκίνηση και ενίοτε δέος. Γιατί δέος μάς προκαλεί η επαφή με τη σπουδαία ποίηση κι ας φαντάζει υπερβολική η λέξη.

Ένα είναι σίγουρο, Ορέστη Αλεξάκη. Τώρα πια είσαι πιο γείτονάς μου (και κυριολεκτικά) απ' ό,τι πέρυσι και πιο στενός συγγενής μου απ' ό,τι παλιότερα - γίναμε σχεδόν αδελφοποιτοί κι αυτό είναι ανεκτίμητο. Τώρα πια έχεις περισσότερους πνευματικούς συγγενείς - σ' το υπογράφω γιατί τους ξέρω καλά. Είναι τόσο κοντά σου και η Έλενα στη Θεσσαλονίκη και η Ελένη στην Καλαμάτα και ο Γιάννης στην Κύπρο και ο Σπύρος στην Αθήνα και τόσοι άλλοι ανώνυμοι και σιωπηλοί αναγνώστες αυτού του ιστολογίου και του Translatum. Και, φυσικά, όλοι μας πάντα θα περιμένουμε τα επόμενα γραπτά σου που θα μας δίνουν την ευκαιρία να σε καμαρώνουμε ξανά και ξανά.

Προς το παρόν, απλώς σε καληνυχτίζουμε - δεν σ' αποχαιρετάμε. Και σ' ευχαριστούμε - αν φτάνει ένα απλό και ταπεινό «ευχαριστώ» - για όλον αυτό τον πλούτο, το θησαυρό της ψυχής και της σκέψης σου που μοιράζεσαι τόσα χρόνια απλόχερα και γενναιόδωρα μαζί μας!
Δημοσίευση σχολίου