Μάνος Χατζιδάκις, Χορός του Νείλου (έργο: Καίσαρ και Κλεοπάτρα (1962))
Η γλώσσα του Αδάμ
Άνοιξε το κλουβί-το ποίημα
να ιδείς που οι λέξεις μένουν με ριζώματα
και αρμούς και ιδίως με εντελέχεια που τις ωθεί
κι όπως χύνονται από μέσα τους γλυκά νερά της γέννας
με τον πλακούντα να παραμερίζει μ' άλλα τρύπια νέφη
γύρισε αθέατα το διακόπτη της Εκάτης
να αναδυθεί
το ποίημα φεγγαροπρόσωπο
και κάτω ο νερονόμος ποιητής ανάμεσα σε πουλολόγους
ή ο ποταμός Νείλος που με το φύσημα των νερών του
χάνουν οι αγρότες τους όχτους
γιατί η γεωμετρία του ποιήματος
έχει από μέσα της όρια
και με πέντε λέξεις και δυο ιχθύς του δάσους του
χορταίνουν οι ακτήμονες
Μόνο μην κλείνεις το κλουβί· ακούμπησε
τις χυμένες αισθήσεις σου στο άνοιγμα
κι άκουσε τι συμβαίνει στο στάβλο του το χάραμα
που η φύση ορίζεται από το φύλο της πρωτόγονα
κι η γλώσσα είναι του Αδάμ
Από τη συλλογή Η γλώσσα του Αδάμ (1982) του Θανάση Τζούλη
Πηγή: ανθολογία Η δεύτερη μεταπολεμική ποιητική γενιά (1950-1970) του Ανέστη Ευαγγέλου (εκδ. Παρατηρητής, 1994)
Τετάρτη, 29 Σεπτεμβρίου 2010
Θανάσης Τζούλης, Η γλώσσα του Αδάμ
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
Αναρτήσεις
5 Σχόλια:
Επιγραμματικά θα έλεγα πως πρόκειται για ένα ξεχωριστό, εξαιρετικό ποίημα!
Κι όμως, δεν μπορώ παρά να γράψω λίγα ακόμη λόγια...
Ομολογώ πως, πριν ακόμη διαβάσω το ποίημα, εντυπωσιάστηκα απ' αυτόν καθ'αυτόν τον τίτλο (Η γλώσσα του Αδάμ). Κι έπειτα ο εντυπωσιασμός μου άρχισε να κλιμακώνεται από στίχο σε στίχο.
Συγκλονιστικός ο πρώτος στίχος - στροφή (άνοιξε το κλουβί - το ποίημα). Μια φράση αναμφίβολα ιδιαίτερη, που υπογραμμίζει την ποιητική δεινότητα του Τζούλη. Κι έπειτα, τα "ριζώματα", οι "αρμοί", η "εντελέχεια", ο "πλακούντας" τα "τρύπια νέφη"... Εκπληκτική η παρουσία της Εκάτης, με την υποβλητικότατη παρουσία τού νυχτερινού τοπίου που ακολουθεί... Υπογράμμισα, με άφατο ενθουσιασμό, το δίστιχο "να αναδυθεί /το ποίημα φεγγαροπρόσωπο"(!) αλλά και την παρουσία του Νείλου...
Και βέβαια η ποιητική δεξιοτεχνία του Τζούλη δηλώνεται και με την "γεωμετρία του ποιήματος"!
Καθοριστικό το νόημα "Μόνο μην κλείνεις το κλουβί..." και, φυσικά, ο καταληκτικός στίχος - στροφή (κι η γλώσσα είναι του Αδάμ".
Ολοκληρώνοντας το σχόλιό μου, θα ήθελα να πω πως η φιλοσοφική διάθεση του σπουδαίου αυτού ποιητή είναι διάχυτη σ' αυτό το εξαίσιο και ιδιαίτερα καλοδουλεμένο κείμενό του.
Υ.Γ. Όσο για τον "Χορό του Νείλου" του Χατζιδάκι και τις θεσπέσιες εικόνες του video clip, ένα έχω να πω: πως με ταξίδεψαν ονειρικά στην πιο λατρεμένη μου, μετά την Ελλάδα, χώρα, την Αίγυπτο!
Και να φαντασθεί κανείς πως δεν την έχω ακόμη επισκεφθεί... Θα μ' αξιώσει, άραγε, ποτέ ο Θεός να βρεθώ εκεί; Ή μήπως είναι από εκείνες τις επιθυμίες, που -ακριβώς επειδή είναι τόσο δυνατές- δεν είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν ποτέ;
Είναι πολύ κοντά μας η Αίγυπτος, Γιόλα. Μπορείς να φύγεις ό,τι ώρα θες για κει.
"...να αναδυθεί
το ποίημα φεγγαροπρόσωπο"...
Το πως αναδύεται το ανέλυσε η Γιόλα.
Θέλω μόνο να πω ότι και η Θεσσαλονίκη είναι ακόμα πιο κοντά αλλά Βίκυ μου έριξες μαύρη πέτρα. Κι ας είσαι η μούσα της ποίησης της.
Ανδρέα, ξέρεις πως θα είσαι ο πρώτος που θα το μάθεις όποτε έρθω. Προς το παρόν, ας όψονται η αναδουλειά και η ανέχεια.
Δημοσίευση σχολίου